مطالبی در مورد حسابداری تعهدی

مطالبی در مورد حسابداری تعهدی

هدف اصلی استقرار سیستمحسابداری تعهدی

شفافسازی حسابها و ارائه گزارشهایمالی جامع از طریق :
* محاسبه بهای تمام شده خدمات و مدیریت بر هزینههای .
* تهیه صورتهای مالی تجمیعی و تلفیقی کل وگزارشهای عملکرد دورهای .

هداف جانبی استقرار سیستمحسابداری تعهدی

• ایجاد بستر مناسب در استقرار بودجه جامع .
• تأمین، توسعه، تکمیل و یکپارچهسازی نرمافزارهای کاربردی مرتبط .
• ایجاد طبقهبندی و کدینگ یکنواخت در کلیه واحدهای اجرایی .
• شامل ادارات ستادی، مناطق و چهار سازمان وابسته در گام نخست و تعمیم آن به کلیه سازمانها و شرکتهای تحت پوشش در گامهای بعدی

آموزش و بهسازی نیروی انسانیمرتبط با سیستم حسابداری تعهدی

پائین بودن سطح کیفی بخش قابل توجهی ازنیروی انسانی در اختیار واحدهای اجرایی، خصوصاً در مبادی تولید اطلاعات مورد نیازسیستم حسابداری تعهدی - همچون حوزههای شهرسازی،فنی و عمرانی و خصوصاً پرسنلبخشهای اصلی امور مالی ( حسابداری، درآمد، تدارکات و ... )،از اهم موارد قابل طرحو بررسی است که تاکنون سعی شده با استفاده از آموزشهای حضوری و ارسالدستورالعملهای تدوین شده بصورت مستمر ارتقاء یابد. ولی مسلم است که در ادامه راه وبه جهت حمایت و استقرار کامل رویه تعهدی، ضرورت دارد از مدیران و کارشناسان دارایتحصیلات عالیه در واحدهای اجرایی مختلف استفاده شود و به موازات آن طراحی و اجرایدورههای آموزشی، همچون گذشته ولی بصورت مدون و کاملاً برنامهریزی شده، مـدٌنظرمسئولین محترم قرار گیرد

اصلاح و شفافسازی حسابهایسنواتی

در راستای اصلاح و شفافسازیحسابهای سنواتی ، اقدامات زیرباید انجام گیرد:
1- شناسایی، ارزیابی، قیمتگذاری و ثبت دارائیهای ثابت ( اختصاصی ) .
2- شناسایی، ارزیابی، قیمتگذاری و ثبت موجودیهای جنسی .
3- شناسایی، ارزیابی، قیمتگذاری و ثبت پروژههای مشارکتی وسرمایهگذاریهای .
4- بررسی و تدقیق درآمدها و حسابها و اسناددریافتنی ، جهت انتقال صحیح اینگونه موارد به سرفصلهای متناظر درسیستم حسابداری تعهدی .
5- بررسی و تدقیق هزینهها و حسابها و اسناد پرداختنی، جهت انتقال صحیح اینگونه موارد به سرفصلهای متناظر در سیستمحسابداری تعهدی .
6- طراحی و نظارت بر تولید یازده نوع از اسناد مکانیزهحسابداری در سیستم مالی پام .
7- تهیه و تدوین دستورالعملهای مرتبط با نحوه ثبتتغییرات دارائیهای ثابت و موجودیهای جنسی .
8- بررسی و تعیین کلیه حسابهایدائمی استفاده شده و دارای مانده غیر صفردر روش نقدی و نهایتاً ارائه دستورالعملمورد نیاز برای انتقال مانده اینگونه حسابها به سرفصلهای متناظر در سیستمحسابداری تعهدی .
9- جمعآوری و یکسانسازی اطلاعات مالی واحدهای اجرایی ( 33واحد مختلف )، باتوجه به تنوع نرمافزارهای مورد استفـاده در هر یک از آنها بعنوانپیشزمینه تهیه گزارشهای تجمیعی و مقایسهای بصورت مکانیزه .
شایان توجه است که تهیه گزارشهای تجمیعی «ترازنامه»، «فرم درآمدهای وصولی»، «صورت درآمد و هزینه»، «آمار و خلاصه آمار عملکرد اعتبارات جاری و عمرانی » و ... با استفاده از اطلاعات ذکر شده در این بند و خصوصا امکان مقایسه وبررسی نحوه ثبت رویدادهای متنوع مالی در واحدهای مختلف اجرایی از اهم دستآوردهایاین بخش است.

حسابداری بر مبنای نقدی چیست؟

• در حسابداری نقدی ( Cash basis ) صـرفـاً معاملاتـی كـه در برگیرنده دریافت و پرداخت وجه نقد میباشند در دفاترمنعکس میگردند، بدون اینكه در طی دوره هیچگونه تلاشی برای ثبت صورتحسابها یامبالغ پرداخت نشده و مطالبات یا بدهیهای شركت صورت گیرد.
• در این روش هـدفاولیه از تهیه صورتهای مالـی، ارائـه اطلاعاتی درباره دریافتها و پرداختهای وجهنقدسازمان، طی دوره مالی مورد نظر میباشد.
• این سیستم اغلب در سازمانهایدولتی و واحدهایی كه منابـع ورودی آنهـا در قالب بودجـه تخصیص یافته و عملاً تفاوتینیز بین درآمدهای نقدی و تعهدی وجود ندارد، مورد استفاده قرار میگیرد.

حسابداری بر مبنای تعهدی چیست؟

• در مبنای تعهدی ( Accrual Basis ) درآمدها در زمان انجام خدمات یا فروش كالا و هزینهها نیز در زمان دریافت كالا یاخدمات و ایجـاد تعهـد در حسابها منظور میشوند.
• صورتحساب عملکرد بر مبنایتعهدی، موفقیت شرکت را در عملیات خود نشان میدهد لذا سود و زیان خالص در این مبنا،نتیجه ترکیب درآمدهای کسب شده ( صرف نظر از وجوه نقد دریافتی ) و هزینههای تحمیلشـده در طی دوره مالی ( صرف نظر از وجوه نقد پرداختی ) میباشد.
• حسابداریتعهـدی اطلاعاتی در مورد دارائیها و بدهیهای یک سازمان و تغییـرات آن فراهممیآورد که با حسابداری دریافت و پرداخت وجه نقد به هیچ وجه قابل تأمین نمیباشد.
• ایـن روش تعـداد بـیشمـاری از دارائـیهـا، بدهـیهـا، معامـلات و دیگـررویـدادهـای مـؤثـر بر آنها را مـورد شناسائی قرار میدهد. نهایت كار حسابداریتعهـدی و ثمـره غایی آن امکانپذیر ساختن « سنجش عملكـرد سازمانها، بنگـاهها ومؤسسات تجـاری است » که ایـن كـار را با شناسائی و اندازهگیری آثـار مالـی عملیاتو معاملات و رویـدادهـا در دوره تحقـق آنهـا بـه انجام میرساند.

اشکالات و نارساییهای روشنقدی

• عدم امکان ارزیابی عملکردمدیریت سازمانها .
• عدم انطباق روش مذکور با استانداردهای حسابداری .
• عدموجــود نـظـام بودجهبندی جامع مبتنی بر فعالیتها .
• عدم امکـان ثبـت صحیح وکامل تهاترها و سرمایهگذاریهای غیر نقدی .
• عدم رعایت اصــل تطابق در آمد وهرینه و عدم ثبت کامل مطالبات و تعهدات .
• عدم وجـود ارتباط منطقی بین منافعحاصل از بکارگیری داراییها و فعالیتهای انجام شده با هزینهها .
• طبقهبندیسود سهام دریافتی از محل سرمایهگذاریها به عنوان جریانات نقدی حاصل از فعالیتهایعملیاتی .
• طبقـهبنـدی برخی از دریافتها و پرداختهای خـاص، براساس نوعرویـداد واقـع شـده به عوض ماهیت دریافـت و پرداخـت انجـام شـده .
• اشکالاتساختار سازمانی و عدم وجود یکپارچگی در وظایف واحدهای متنوع مالی، اعم از سیستمهایاجرایـی، کنترلی، حسابرسی و بودجـهریـزی .
• عدم هوشمندی سیستم مالی و در نتیحهعدم امکان اعمال مدیریت نقدینگی و مدیریت هزینه .
• ( این امر بکارگیری بهینـهمنابع درخدمت رسانی موثرتر به شهروندان را با مانـع جـدی مواجه می نماید. )
• ممانعت از استقرار سیستم کنترل داخلی مناسب و عدم امکان انعکاس واقعی وضعیتمالی و نتایـج عملکـرد شهرداری، بدلیل عدم انعکاس بخش عمدهای از داراییها وبدهیها تا زمان دریافت یا پرداختهای نقدی در دفاتر و گزارشها .

مزایای مبنای تعهدی

• دستیابی سریع به اطلاعات جامع، کامل ودقیق از وضع موجود سازمان .
• امـکـان تشخیـص لــزوم خـرج کـرد، بـراسـاساطلاعـات صحیـح از منابـع و نیازهـا .
• مشخص شدن میـزان درآمدهـای وصـول نشدههر دوره مالی و امکان برنامهریزی برای وصول آنها .
• دسترسی به اطلاعات دقیقتـرو کاملتـر از درآمدها و هزینههای هر دوره ( اعم از نقدی و غیر نقدی ) .
• امکانایجاد ارتباط بین هزینهها و عملکرد آنها و در نتیجه ایجاد زمینـه برای ورود بهبحـث بودجه عملیاتی .
• امکان تعیین نقطـه سر به سر درآمد و هزینه در هر دوره،با مقایسه درآمدها و هزینههای هـر دوره و نتایـج حاصل از تهاتـر آنها .
• امکان محاسبه و ثبت استهلاکات به عنوان هزینههای دوره .
• دسترسی بهاطلاعات لازم جهت برنامهریزی و اعمال کنترلهای مدیریتی .
• امکان تعیین قیمتتمام شده هر پروژه با استفاده از اطلاعات سیستم حسابداری .
• امکان سنجش دقیقتـرتناسب واحدهای پشتیبانی با واحدهای عملیاتی و تعیین تناسب لازم بین آنها و همچنینارزیابی سنواتی آنها .
• امکان سنجش مسئولیتپذیری مسئولین و مدیران سازمانها وارزیابی عملکرد ایشان در پایان هر دوره و در سطوح مختلف سازمانی .
• اطلاع ازمیزان و ارزش موجودیها و داراییهای در اختیار سازمان با ثبت و ضبط موجودیهایجنسی و دارایــیهای ثابـت از قبـیـل امـوال، ماشیـن آلات و تجهیــزات در سیستمحسابداری .
• امکـان ارزیـابـی و انعکـاس کلیـه دارائـیهـای تحصـیـل شـده اعـماز خـریـد یا واگـذاری بابـت سایر حقوق سازمان، براساس مبانی مربوطه .
• امکانمقایسه وضع موجود با وضع مطلوب و تناسـب آن با مأموریتهـای سـازمان از نظر منابع،داراییها و خدمات ارائه شده .
• اطلاعات و گزارشهای مالی صحیح تر و دقیقتریرا جهت برنامهریزی و تصمیمگیری و دیگر عملیات اجرایی در اختیار مدیران قرارمیدهد .
• در مؤسسات انتفاعی وابسته به دولـت، تعیین درآمدهـا و هزینـههایواقعی متعلق بـه دوره مالی و بکارگیری نتیجه صحیـح فعالیتهای مالـی و وضـع مالـیواقعـی در پایـان سال، تنهـا بـا بـه کارگیری مبنای تعهدی امکانپذیر است .

ارجحیتهای روش حسابداری تعهدیبر روش نقدی

• قابلیـت اعتمـاد مطلوبتـراطلاعات .
• برخـورداری از كارآیـی و كیفیت مناسبتـر و قابلیـت فهـم بهتـر .
• انعکاس اطلاعات مرتبط و مناسبتـر برای تصمیمگیـریهای زمانـی .
• صورتهای مالی تهیه شده قابلیـت مقایسـه بهتـری دارد و اطلاعات آن به حـدیشفاف است كه تصمیمگیـری را برای کلـیـه مسئولین و خصوصاً دست اندركاران امور مالیو حسابداری سازمان روشنتـر و شفافتـر مینماید .
• كارآیی بیشتر عناصرحسابداری در صورتهای مالی تهیه شده .
• قابلیت مقایسه بهتر صورتهای مالی تهیهشده